สรุปหลักกฎหมาย เรื่อง หลักทั่วไปของละเมิด ตาม ป.พ.พ. มาตรา 420

สรุปหลักกฎหมาย เรื่อง หลักทั่วไปของละเมิด ตาม ป.พ.พ. มาตรา 420💥💥

1️⃣ ผู้ใด👤

   📌 1.1 บุคคลธรรมดา👤 : ไม่ว่าจะเป็นผู้เยาว์ คนวิกลจริต คนไร้ความสามารถก็ทำละเมิดได้ 

   📌 1.2 นิติบุคคล🏢 : นิติบุคคลจะรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทน▶️เฉพาะในกรณีที่เจ้าหน้าที่ของนิติบุคคลได้กระทำให้เกิดความเสียหาย▶️หรือทำละเมิดขณะทำการตามหน้าที่▶️และอยู่ภายในขอบวัตถุที่ประสงค์ของนิติบุคคลเท่านั้นตาม ป.พ.พ. มาตรา 76 🏢💰 (ฎ.2512/2529) เช่น แม้ไม่ได้ความว่าผู้ทำละเมิดเป็นใคร👤❓ ทราบแต่เพียงว่าลูกจ้างนิติบุคคลเป็นผู้ทำละเมิดในหน้าที่▶️ก็ฟ้องนิติบุคคลให้รับผิดตาม ป.พ.พ. มาตรา 420 ได้ (ฎ.1083/2533)🏢👤💰 

   📌 1.3 มีการกระทำของบุคคลหนึ่งต่อบุคคลอื่น 👤💥

    📍 1.3.1 กระทำการ หมายถึง การเคลื่อนไหวโดยรู้สำนึก▶️หากเป็นการเคลื่อนไหวโดยไม่รู้สำนึก ▶️ไม่เป็นการกระทำ ✖️เช่น การหาว 🥱 การละเมอ 💤 อาการลมบ้าหมู 😵

    📍 1.3.2 งดเว้นกระทำการ หมายถึง การงดเว้นไม่กระทำการเมื่อมีหน้าที่ที่จะต้องกระทำ‼️เพื่อป้องกันผลนั้น โดยหน้าที่สามารถจำแนกได้เป็น 4 กลุ่ม

      👉 (1) หน้าที่เกิดจากกฎหมายบัญญัติ⚖️ เช่น บิดามารดาต้องอุปการะเลี้ยงดูบุตร (ป.พ.พ. มาตรา 1564) 

      👉 (2) หน้าที่เกิดจากคำสั่งหรือระเบียบ📃 เช่น ธนาคารไม่ตรวจสอบลายมือชื่อผู้สั่งจ่ายให้ดีตามระเบียบของธนาคาร (ฎ.1795/2541) 

      👉 (3) หน้าที่เกิดจากสัญญา✍️ เช่น สัญญาจ้างว่าความ (ฎ.3858/2561)

      👉 (4) หน้าที่เกิดจากการกระทำครั้งก่อน ๆ ของตน (หน้าที่ตามพฤติการณ์) 🛍️🏬 เช่น กรณีห้างสรรพสินค้า เดิมมี รปภ. คอยตรวจตราลานจอดรถ ภายหลังยกเลิกแต่ใช้กล้องวงจรปิดแทน 🚗▶️ เป็นการงดเว้นกระทำการตามหน้าที่ที่เกิดจากการกระทำครั้งก่อน ๆ ของตน (ฎ.6099/2560, ฎ.743/2561)  

2️⃣ กระทำโดยจงใจ♥️หรือประมาทเลินเล่อ♥️✖️

   📌 2.1 การกระทำโดยจงใจ♥️ คือ การกระทำด้วยความรู้สึกสำนึกว่าการกระทำหรือการงดเว้นการกระทำนั้น มีผลทำให้เกิดความเสียหายขึ้น 🤔💥☑️

   📌 2.2 การกระทำโดยประมาทเลินเล่อ♥️✖️ คือ มิใช่การกระทำโดยจงใจแต่กระทำโดยปราศจากความระมัดระวัง⚠️ ซึ่งบุคคลในภาวะเช่นนั้นจักต้องมีตามวิสัยและพฤติการณ์และผู้กระทำอาจใช้ความระมัดระวังเช่นว่านั้นได้แต่หาได้ใช้ให้เพียงพอไม่ ▶️ (หลักการเดียวกับการกระทำโดยประมาทตาม ป.อ. มาตรา 59 วรรคสี่)

3️⃣ กระทำโดยมิชอบด้วยกฎหมาย⚖️✖️

   📌 3.1 การกระทำโดยผิดกฎหมาย คือ การกระทำที่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่ประโยชน์ที่กฎหมายให้ความสำคัญหรือให้ความคุ้มครอง▶️จะเป็นกรณีกฎหมายกำหนดไว้ชัดแจ้งว่าการกระทำนั้นผิดกฎหมาย📑✍️▶️หรือไม่มีกฎหมายกำหนดไว้ชัดแจ้งก็ได้📑❓☑️

   📌 3.2 การใช้สิทธิเกินส่วนตาม ป.พ.พ. มาตรา 421 ถือว่าเป็น “โดยผิดกฎหมาย” ตามองค์ประกอบข้อ 3 ของมาตรา 420🏚️☑️

   📌 3.3 การฝ่าฝืนกฎหมายที่มุ่งปกป้องบุคคลอื่น ๆ ป.พ.พ. มาตรา 422 🚦สันนิษฐานว่าเป็นการกระทำโดยผิดกฎหมาย ตามองค์ประกอบข้อ 3 ของมาตรา 420☑️

   📌 3.4 ข้อยกเว้นที่ไม่ถือว่าเป็นการกระทำโดยผิดกฎหมาย

    📍 3.4.1 เป็นการใช้สิทธิตามกฎหมาย ⚖️

    📍 3.4.2 เป็นการใช้สิทธิตามสัญญา ✍️

    📍 3.4.3 เป็นการใช้สิทธิโดยอาศัยอำนาจคำพิพากษาหรือคำสั่ง📃⚖️

    📍 3.4.4 ความยินยอมของผู้เสียหาย👌🆗

4️⃣ เกิดความเสียหาย💥 : ต้องเป็นความเสียหายเกี่ยวกับชีวิต💀 ร่างกาย😵 อนามัย✂️ เสรีภาพ⛓️ ทรัพย์สิน🪙 หรือสิทธิอย่างหนึ่งอย่างใด☑️

5️⃣ ความสัมพันธ์ระหว่างการกระทำและผล : ให้พิจารณาว่า การกระทำกับความเสียหายมีความสัมพันธ์กันหรือไม่