สรุปหลักกฎหมาย เรื่อง กฎหมายอาญาไม่มีผลย้อนหลัง ตาม ป.อ. มาตรา 2, 3, 12
สรุปหลักกฎหมาย เรื่อง กฎหมายอาญาไม่มีผลย้อนหลัง ตาม ป.อ. มาตรา 2, 3, 12 ⛓️🔁❌
1️⃣ กฎหมายอาญาไม่มีผลย้อนหลัง (มาตรา 2) ▶️ กรณีที่ในขณะกระทำ▶️ ไม่มีกฎหมายบัญญัติไว้เป็นความผิด ❌⚖️▶️ แม้ต่อมากฎหมายจะบัญญัติให้เป็นความผิด ✔️⚖️ ▶️จะนำกฎหมายย้อนหลังไปใช้กับการกระทำนั้นไม่ได้ ⛓️🔁❌
2️⃣ ข้อยกเว้นให้กฎหมายอาญามีผลย้อนหลัง⛓️🔁✔️
📌 2.1 กฎหมายยกเลิกความผิด (มาตรา 2 วรรคสอง) ▶️หมายถึง กรณีที่กฎหมายบัญญัติในภายหลังยกเลิกความผิดนั้น▶️ จะเป็นการบัญญัติยกเลิกโดยตรง (ฎ.6267/2550) ⚖️🆑 หรือยกเลิกโดยปริยายก็ได้ (ฎ.9900/2554) ⚖️▶️⚖️✔️
📌 2.2 กฎหมายที่เป็นคุณแก่ผู้กระทำผิด (มาตรา 3)⚖️👤👍
📍 2.2.1 กรณีคดียังไม่ถึงที่สุด👨⚖️ (มาตรา 3 วรรคแรก) : ให้ใช้กฎหมายในส่วนที่เป็นคุณแก่ผู้กระทำความผิด ไม่ว่าในทางใด ⚖️👍▶️👤
📍 2.2.2 กรณีคดีถึงที่สุดแล้ว 👨⚖️✔️(มาตรา 3 (1) (2))
👉 (1) ไม่ใช่โทษประหารชีวิต (มาตรา 3 (1))❌💀 : คดีถึงที่สุดไปก่อนแล้ว⚖️✔️ ต่อมามีกฎหมายออกใช้ภายหลังกำหนดโทษแตกต่างกัน▶️ ให้ศาลกำหนดโทษเสียใหม่ตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง
- ผู้กระทำความผิด ผู้แทนโดยชอบธรรม ผู้อนุบาล หรือพนักงานอัยการ▶️📜ต้องร้องขอให้ศาลกำหนดโทษใหม่⚖️🤔⛓️
- เมื่อศาลคำนึงถึงโทษตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง👨⚖️⚖️ ▶️หากเห็นเป็นการสมควร ▶️ศาลจะกำหนดโทษให้น้อยกว่าโทษขั้นต่ำที่กฎหมายบัญญัติในภายหลังก็ได้▶️ หรือจะปล่อยตัวผู้กระทำความผิดไปก็ได้
👉 (2) โทษประหารชีวิต (มาตรา 3 (2))💀 : ให้งดการประหารชีวิต ➕ ให้ถือว่าโทษประหารชีวิตเปลี่ยนเป็นโทษสูงสุดที่จะพึงลงได้ตามกฎหมายที่บัญญัติในภายหลัง▶️ เป็นการเปลี่ยนโดยอัตโนมัติ ▶️ไม่ต้องมีการร้องขอให้ศาลกำหนดโทษใหม่
📌 2.3 กฎหมายเกี่ยวกับวิธีการเพื่อความปลอดภัย (มาตรา 12) ▶️ วิธีการเพื่อความปลอดภัยจะใช้บังคับแก่บุคคลใดได้ก็ต่อเมื่อมีบทบัญญัติแห่งกฎหมายให้ใช้บังคับได้เท่านั้น ➕กฎหมายที่จะใช้บังคับนั้นให้ใช้กฎหมายในขณะที่ศาลพิพากษา
📌 2.4 กฎหมายวิธีพิจารณาความ : 📚 กฎหมายวิธีพิจารณาความ▶️ ไม่ใช่กฎหมายที่กระทบสิทธิหรือหน้าที่ของบุคคลที่มีอยู่ก่อน❌▶️ เป็นเพียงขั้นตอนการดำเนินการเท่านั้น▶️ จึงนำกฎหมายวิธีพิจารณาความที่ออกใหม่มาใช้บังคับย้อนหลังได้ (ฎ.7118/2544)⛓️🔁✔️
📌 2.5 กฎหมายเพื่อการตีความ⚖️📚