สรุปหลักกฎหมาย เรื่อง เช่าช่วง ตาม ป.พ.พ. มาตรา 544

สรุปหลักกฎหมาย เรื่อง เช่าช่วง ตาม ป.พ.พ. มาตรา 544

▶️ ลักษณะสำคัญ

การเช่าช่วง คือ การที่ผู้เช่านำทรัพย์สินที่ตนเช่ามาไปให้แก่บุคคลอื่นเช่าต่ออีกทอดหนึ่ง ซึ่งการเช่านี้อาจจะเป็นการเช่าช่วงทั้งหมดหรือแต่บางส่วนก็ได้ โดยได้มีการทำสัญญาเช่าระหว่างผู้เช่าเดิมกับผู้เช่าช่วง ผู้เช่าเดิมจึงกลายเป็นผู้ให้เช่าไปในสัญญาเช่าช่วง (มีได้ทั้งสังหาริมทรัพย์และอสังหาริมทรัพย์)

1️⃣ การเช่าช่วงต้องมีลักษณะของการเช่าด้วย เช่น ผู้เช่าช่วงต้องจ่ายค่าเช่า มิเช่นนั้น ย่อมไม่ใช่เช่าช่วงเช่น เช่าบ้านแล้วให้ผู้อื่นอยู่อาศัย โดยผู้อาศัยเสียค่าน้ำค่าไฟฟ้าบ้าง หรือเสียเงินเล็กน้อยตอบแทนบุญคุณผู้เช่า ไม่ใช่เช่าช่วง เพราะเงินดังกล่าวไม่ใช่ค่าเช่า (ฎ.1596/2494, 1310/2498) แต่ถ้าผู้มาอยู่อาศัยด้วยออกค่าเช่าครึ่งหนึ่งเป็นการเช่าช่วงบางส่วนแล้ว (ฎ.31/2494)

2️⃣ การเช่าช่วงจะต้องเป็นกรณีผู้เช่าเอาทรัพย์สินอันเดียวกับที่เช่ามาแล้วให้เช่าช่วง หากเป็นทรัพย์สินคนละอย่างกัน เช่นนี้ไม่ถือว่าเป็นการให้เช่าช่วงที่ดิน เช่น เช่าที่ดินมาแล้วปลูกบ้าน นำบ้านไปให้ผู้อื่นเช่า ไม่ใช่การเช่าช่วง (ฎ.2237/2524, 1216/2491, 377/2550) แต่ระวังกรณีที่มีข้อตกลงว่าเมื่อผู้เช่าสร้างตึกเสร็จแล้วจะยกตึกเป็นกรรมสิทธิ์ให้แก่ผู้ให้เช่าทันทีที่สร้างเสร็จ ดังนี้หากทรัพย์ที่เช่าเป็นที่ดินแล้ว ผู้ให้เช่าจะเป็นเจ้าของทั้งที่ดินและอาคาร (ฎ.721-782/2510)

3️⃣ การเช่าช่วงต้องนำบทบัญญัติในลักษณะเช่ามาใช้บังคับด้วย เช่น การบอกเลิกสัญญาเช่าไม่มีกำหนดเวลาต้องปฏิบัติตาม ป.พ.พ. มาตรา 538 (ฎ.171/2533) มาตรา 566 (ฎ.709/2487) หรือเมื่อสัญญาเช่าช่วงสิ้นกำหนดเวลาเช่าช่วงแล้ว ผู้เช่าช่วงยังคงอยู่ในที่ดินที่เช่าและชำระค่าเช่าให้ผู้ให้เช่าช่วงตลอดมา ถือเป็นการเช่าช่วงโดยไม่มีกำหนดเวลาตาม ป.พ.พ. มาตรา 570 (ฎ.3409/2545)

4️⃣ การที่จะให้เช่าช่วงได้หรือไม่นั้นต้องมีข้อตกลงกันไว้ในสัญญา หรือเป็นกรณีที่ทำสัญญาเช่ากันแล้วในสัญญาเช่าไม่มีการระบุเรื่องเช่าช่วงไว้ แต่ต่อมาคู่สัญญามาตกลงกันเพิ่มเติมว่าให้เช่าช่วงได้ กรณีนี้ก็ถือเป็นการตกลงให้นำทรัพย์ออกเช่าช่วงได้แล้ว

5️⃣ กรณีบุคคลหลายคนร่วมกันเช่าทรัพย์สิน การที่ผู้เช่าคนใดคนหนึ่งนำทรัพย์สินบางส่วนไปให้เช่าช่วงโดยชอบ ถือว่าผู้เช่าทั้งหมดผิดสัญญาเช่าด้วย ผู้ให้เช่ามีสิทธิบอกเลิกสัญญาเช่าแก่ผู้เช่าทุกคน