สรุปหลักกฎหมาย เรื่อง ความผิดฐานทำร้ายร่างกายเป็นเหตุให้ได้รับอันตรายสาหัส ตาม ป.อ. มาตรา 297

1 กรกฎาคม 2568

สรุปหลักกฎหมาย เรื่อง ความผิดฐานทำร้ายร่างกายเป็นเหตุให้ได้รับอันตรายสาหัส ตาม ป.อ. มาตรา 297


▶️ พิจารณา

(1) ตาบอด หูหนวก ลิ้นขาด หรือเสียฆานประสาท

“ตาบอด” = จะข้างเดียว หรือสองข้างก็ได้ แต่ต้องตาบอดจริง ๆ ไม่ใช่แค่ตาพร่ามัว

“ลิ้นขาด” = ยังไม่มีคำพิพากษาฎีกาว่าจะต้องขาดขนาดไหน ขาดมากขาดน้อย แต่ต้องไม่ใช่แค่ลิ้นเป็นแผล และน่าจะเป็นลิ้นขาดตามความรู้สึกของคนทั่ว ๆ ไป

“เสียฆานประสาท” = เสียความสามารถในการดมกลิ่น แต่ถ้าจมูกด้วน จมูกแหว่ง ไม่เข้ากรณีนี้


(2) เสียอวัยวะสืบพันธุ์ หรือความสามารถในการสืบพันธุ์


(3) เสียแขน ขา มือ เท้า นิ้วหรืออวัยวะอื่นใด

📌อวัยวะอื่นใด ตาม ป.อ. มาตรา 297 (3) หมายถึง อวัยวะส่วนสำคัญ เช่นเดียวกับแขน ขา มือ เท้า นิ้ว 

“ฟันทั้งหมดในปากรวมกัน” ก็เป็นอวัยวะส่วนสำคัญ ถ้าฟันหักไปหลายซี่เป็นเหตุให้ส่วนที่เหลืออยู่ใช้การไม่ได้ตามสภาพของฟัน ก็ถือได้ว่าเป็นการเสียอวัยวะส่วนสำคัญเป็นอันตรายสาหัส แต่หากเพียงได้ความว่าฟันแท้บนด้านหน้าหักไป 3 ซี่ จะถือว่าเป็นการเสียอวัยวะสำคัญยังมิได้ เว้นแต่โจทก์จะนำสืบให้เห็นว่า เมื่อถูกทำร้ายแล้ว ผู้เสียหายใช้ฟันที่เหลืออยู่เคี้ยวอาหารไม่ได้ตามนัยที่กล่าวข้างต้น


(4) หน้าเสียโฉมอย่างติดตัว

หมายถึง ทำให้ใบหน้าเสียความงาม + ในลักษณะที่ไม่อาจหายขาดได้

📍ฎ.7337/2555 บาดแผลที่ใบหน้าของผู้เสียหายมีความยาว 15 เซนติเมตร ลึก 1 เซนติเมตร มีลักษณะเป็นทางยาวจากด้านข้างของจมูก พาดผ่านแก้มไปจรดถึงคางด้านซ้าย มีรอยเย็บบาดแผลทั้งล่างและบนบาดแผลเป็นระยะ ๆ มองเห็นบาดแผลและรอยเย็บชัดเจน ซึ่งผู้เสียหายให้การว่าแพทย์ทำการรักษาโดยเย็บ 15 เข็ม จึงรับฟังได้ว่าเป็นแผลเป็นติดใบหน้ามองเห็นได้ชัดเจนแม้อยู่ห่างกันมาก ถือได้ว่าหน้าเสียโฉมอย่างติดตัวอันเป็นอันตรายสาหัสแล้ว


(5) แท้งลูก

“แท้งลูก” หมายถึง ทำให้ลูกในครรภ์ของผู้ถูกทำร้ายคลอดออกมาในลักษณะที่ไม่มีชีวิต

📍ฎ.677/2510 (ประชุมใหญ่) การกระทำอันจะเป็นผิดฐานทำร้ายผู้อื่น จนเป็นเหตุให้ผู้ถูกทำร้ายได้รับอันตรายถึงสาหัสถึงแท้งลูก ตามมาตรา 297 (5) นั้น จะต้องเป็นกรณีที่กระทำให้ลูกในครรภ์ของผู้ถูกทำร้ายคลอดออกมาในลักษณะที่ลูกนั้นไม่มีชีวิต ส่วนการคลอดก่อนกำหนดเวลา ในลักษณะที่เด็กยังมีชีวิตอยู่ต่อมาอีก 8 วัน แล้วจึงตาย ดังนี้ ไม่เป็นการทำให้ได้รับอันตรายสาหัสถึงแท้งลูก ตามมาตรา 297 (5)


(6) จิตพิการอย่างติดตัว

หมายถึง จิตใจได้รับอันตรายจนอยู่ในสภาพไม่ปกติ ไม่จำเป็นต้องถึงขั้นวิกลจริต เพียงแต่จิตฟั่นเฟือน 

⚠️ต้องมีลักษณะติดตัว คือไม่อาจรักษาให้หายขาดด้วย


(7) ทุพพลภาพ หรือป่วยเจ็บเรื้อรังซึ่งอาจถึงตลอดชีวิต

- “ทุพพลภาพ” หมายถึง ขาดความสามารถในการประกอบการงานไปจากภาวะปกติ

- “ป่วยเจ็บ” หมายถึง มีผลเกิดแก่กายหรือจิต ที่จะต้องรักษาพยาบาลแก้ไข เพื่อให้กลับสู่สภาวะปกติ

⚠️ทั้ง 2 กรณี จะต้อง “อาจถึงตลอดชีวิต” ไม่ใช่เพียงชั่วครั่งชั่วคราว***


(8) ทุพพลภาพหรือป่วยเจ็บด้วยอาการทุกขเวทนาเกินกว่า 20 วัน หรือจนประกอบกรณียกิจตามปกติไม่ได้เกินกว่า 20 วัน”

รายการที่ 1 - 8 จาก 8