สรุปหลักกฎหมาย เรื่อง ทำร้ายผู้อื่น ตาม ป.อ. มาตรา 295, 391

สรุปหลักกฎหมาย เรื่อง ทำร้ายผู้อื่น ตาม ป.อ. มาตรา 295, 391 

▶️ พิจารณา

1️⃣ ต้องเป็นการทำร้าย อาจเป็นการทำอันตรายแก่กาย หรือ จิตใจก็ได้ ทั้งนี้ ไม่จำกัดวิธี เช่น อาจเป็นการใช้อาวุธ หรือใช้กำลัง หรือกรณีหลอกเป็นผีทำให้เขาตกใจจนเป็นลมก็เป็นการทำร้ายอย่างหนึ่ง (ต่อจิตใจ)

ข้อสังเกต

+ กระทำต่ออวัยวะสำคัญ + กระทำโดยแรง/กระทำซ้ำ = เจตนาฆ่า (โดยเล็งเห็นผล)

+ กระทำต่ออวัยวะสำคัญ/ไม่สำคัญ + ไม่ปรากฏข้อเท็จจริงว่ากระทำโดยแรงหรือกระทำซ้ำหลายครั้ง = เจตนาทำร้าย

2️⃣ ต้องเป็นการให้ได้รับอันตรายแก่กาย หรือจิตใจ

2.1 “อันตรายแก่กาย” หมายถึง บาดเจ็บ โดยจะเป็นกรณีตามมาตรา 295 ต้องเป็นการบาดเจ็บถึงขนาด 

มีบาดแผลถึงหนังชั้นใน มีโลหิตไหล หรือเนื้อขาดที่เรียกว่าแตก หรือเป็นการกระทำที่เห็นได้ว่าเจตนาจะให้เกิดอันตรายแก่กาย (เช่น ใช้อาวุธ ไม้, มีด ฯลฯ)

ข้อสังเกต **ถ้ามีเพียงแผลรอยถลอก ขีดข่วน รอยช้ำบวม รอยช้ำแดง รักษาไม่กี่วันก็หาย ถือว่า ไม่เป็นเหตุให้เกิดอันตรายแก่กายและจิตใจ เป็นเพียงความผิดลหุโทษ ตามมาตรา 391 

2.2 “อันตรายต่อจิตใจ” หมายถึง ทำให้จิตใจผิดปกติ เช่น สติฟั่นเฟือน จิตหวาดผวา ใช้ยากดประสาทอย่างแรงใส่ลงในกาแฟให้ผู้เสียหายดื่ม เมื่อผู้เสียหายดื่มแล้วสิ้นสติไปแทบจะทันที (ฎ.3269/2531), เอาใบไม้เบื่อเมาปนในไข่ทอดให้เจ้าทุกข์กินจนมีอาการวิงเวียนคลื่นไส้ เจ้าทุกข์คนหนึ่งซึ่งเป็นเด็กไม่ได้สติคล้ายเป็นบ้า อยู่ 15 ชั่วโมงจึงหาย (ฎ.626/2493)

แต่!! ความรู้สึกว่าถูกเหยียดหยาม เจ็บใจ แค้นใจ เหล่านี้เป็นอารมณ์ หาใช่เป็นอันตรายต่อจิตใจไม่ (ฎ.273/2509)

3️⃣ การพิจารณาว่าเป็นความผิดตามมาตรา 295 หรือ 391 ให้พิจารณาจากเจตนาเป็นสำคัญ แล้วจึงค่อยนำผลที่เกิดขึ้นเข้ามาพิจารณาร่วมด้วย ไม่ใช่ว่า เมื่อเห็นเป็นบาดแผลเล็ก ๆ หรือฟกช้ำ แล้วจะต้องเป็นความผิดตาม มาตรา 391 เสมอไป “ให้ค้นหาเจตนาของผู้กระทำก่อน”

‼️ ข้อสังเกต แผลฟกช้ำดำเขียวอาจเป็นได้ทั้งมาตรา 295 หรือมาตรา 391 แล้วแต่กรณี ซึ่งการพิจารณาว่าเป็นความผิดตามมาตรา 295 หรือ 391 ให้พิจารณาจากเจตนาเป็นสำคัญ แล้วจึงค่อยนำผลที่เกิดขึ้นเข้ามาพิจารณาร่วมด้วย ไม่ใช่ว่า เมื่อเห็นเป็นบาดแผลเล็ก ๆ หรือฟกช้ำ แล้วจะต้องเป็นความผิดตามมาตรา 391 เสมอไป “ให้ค้นหาเจตนาของผู้กระทำก่อน”

4️⃣ หากการทำร้ายฯ ตาม ม.295 มีเหตุฉกรรจ์ ตามมาตรา 289 เข้ามาประกอบด้วย จะเป็นความผิด ตามมาตรา 296 (“มาตรา 296 ผู้ใดกระทำความผิดฐานทำร้ายร่างกาย ถ้าความผิดนั้นมีลักษณะประการหนึ่งประการใดดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา 289 ต้องระวางโทษ...”)