สรุปหลักกฎหมาย เรื่อง สำคัญผิดในสาระสำคัญ & ในคุณสมบัติ ป.พ.พ. มาตรา 156, 157

สรุปหลักกฎหมาย เรื่อง สำคัญผิดในสาระสำคัญ & ในคุณสมบัติ ป.พ.พ. มาตรา 156, 157

▶️ ความแตกต่างระหว่าง ป.พ.พ. มาตรา 156, มาตรา 157

1️⃣ สำคัญผิดในสาระสำคัญตาม ป.พ.พ. มาตรา 156 คือ กรณีที่เจตนาแท้จริงภายในใจกับเจตนาที่แสดงออกไม่ต้องตรงกัน โดยผู้แสดงเจตนาไม่รู้ถึงความไม่ต้องตรงกันนั้น (สำคัญผิดในขั้นตอนการแสดงเจตนา) 

   ป.พ.พ. มาตรา 156 วรรคสอง ยกตัวอย่างไว้ 3 เรื่อง

   📌📋 สำคัญผิดในลักษณะของนิติกรรม (ผิดสาระ) เช่น เจตนาลงชื่อขอต่อประกันชีวิตแต่ไปลงชื่อขอทำประกันชีวิต (ฎ.4861/2555)

   📌👥 สำคัญผิดในตัวบุคคลซึ่งเป็นคู่กรณีแห่งนิติกรรม(ผิดตัว) เช่น เจตนาทำสัญญาซื้อขายที่ดินกับจำเลยแต่ความจริงจำเลยไม่ใช่เจ้าของที่ดิน (ฎ.15919/2555)

   📌📦 สำคัญผิดในทรัพย์สินอันเป็นวัตถุแห่งนิติกรรม (ผิดชิ้นผิดอัน) เช่น เจตนาจะขายที่ดินทางทิศตะวันออกแต่ไปขายที่ดินทางทิศตะวันตก (ฎ.843/2501)

   📌❔ ป.พ.พ. มาตรา 156 วรรคสอง ลงท้ายว่า "เป็นต้น" แสดงว่ายังมีเรื่องอื่นที่เป็นสาระสำคัญได้อีก เช่น สำคัญผิดในราคาที่ดิน (ฎ.6103/2545)

2️⃣ สำคัญผิดในคุณสมบัติของบุคคลหรือทรัพย์สินตาม ป.พ.พ. มาตรา 157 คือ ผู้แสดงเจตนารับรู้ข้อเท็จจริงเรื่องใดเรื่องหนึ่งไม่ถูกต้องและก่อเจตนาภายในใจจากข้อเท็จจริงนั้น แล้วแสดงเจตนาออกไป (สำคัญผิดในขั้นตอนการก่อเจตนาภายในใจ) เช่น ที่ดินมีสายไฟฟ้าพาดผ่าน ผู้ขายบอกว่าก่อสร้างได้ จึงตกลงซื้อ ปรากฏว่าความจริงมีกฎหมายห้ามก่อสร้าง (ฎ.721/2557)

❗ข้อควรระวัง❗

   📍ป.พ.พ. มาตรา 156 ไม่คุ้มครองบุคคลภายนอก แม้บุคคลภายนอกรับโอนทรัพย์จากนิติกรรมที่เกิดจากความสำคัญผิดไปโดยสุจริต เสียค่าตอบแทนและ จดทะเบียนสิทธิโดยสุจริตก็ไม่ได้รับความคุ้มครอง (ฎ.217/2562) แต่ ป.พ.พ. มาตรา 157 มี ป.พ.พ. มาตรา 1329 คุ้มครองบุคคลภายนอกผู้สุจริตและเสียค่าตอบแทน

   📍ไม่ว่าจะเป็นสำคัญผิดตาม ป.พ.พ. มาตรา 156 หรือ ป.พ.พ. มาตรา 157 หากความสำคัญผิดเกิดจาก "ความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง" ผู้แสดงเจตนาโดยสำคัญผิดจะถือเอาความสำคัญผิดมาเป็นประโยชน์แก่ตนไม่ได้ (ป.พ.พ. มาตรา 158)